Biyografi

Unvanlarla değil, sorularla şekillenmiş bir yol.

Faroukou Mintoiba; İstanbul’da yaşayan Togolu bir yazar, araştırmacı ve uluslararası kalkınma uzmanıdır. Çalışmaları; Afrika siyasetini, gençlik katılımını, diaspora ağlarını ve Afrika–Türkiye ilişkilerini araştırma, yazı ve kurum inşası yoluyla ele alır.

Togo’da doğdu, lisans eğitimini Benin’de tamamladı ve 2018’de İstanbul Ticaret Üniversitesi’nde Afrika Çalışmaları ve Uluslararası İlişkiler yüksek lisansı için Türkiye’ye geldi. Türkiye’de yaşamak çalışmalarının yönünü değiştirdi. Afrika’ya gerçekten meraklı bir ülkede, kıta hakkındaki konuşmaların çoğu zaman yaşanmışlıktan değil, devralınmış varsayımlardan beslendiğini gördü. Bu fark ediş, Afrika deneyimine dayanan bir bakış açısını Türk ve uluslararası okurla doğrudan buluşturma yönündeki uzun soluklu çabanın başlangıcı oldu.

Temsil meselesine ilgisi ise daha eskiye dayanıyor. Afrika–Türkiye ilişkilerine yönelmeden önce çalışmaları, gençlerin siyasetten dışlanması ve kamu kurumlarıyla temsil ettiklerini söyledikleri kuşak arasındaki mesafe üzerineydi. Bu kopukluğa tanık olmak ve onu bizzat yaşamak, anlamlı katılımın yalnızca politikalara değil; fikirlere, kurumlara ve kamusal tartışmaya da bağlı olduğuna onu ikna etti. Bu mesele hem araştırmasını hem yazısını beslemeye devam ediyor.

Kitapları birbirine bağlı iki soruyu ele alıyor. İlki; Afrika’nın tarihini, ekonomi politiğini ve küresel temsilini inceleyerek kıta hakkındaki güncel anlatıların, gelişimini şekillendirmeye devam eden tarihsel ve yapısal güçleri çoğu zaman gizlediğini savunuyor. İkincisi gençlere dönüyor ve gerçekçi olmayan beklentilerin, kurumsal engellerin ve dijital kültürün hırsı, özgüveni ve yurttaş katılımını nasıl etkilediğini inceliyor.

Kitaplarının yanı sıra Türk ve uluslararası okur için yorum ve analizler yazıyor; Türkçe ve İngilizce yayımlıyor, Fransızca, İngilizce ve Türkçe çalışıyor. Türkçe yazmayı seçmesi bilinçliydi: bu tercih, Afrika algısının şekillendiği konuşmalara dışarıdan cevap vermek yerine doğrudan katılmasını sağladı. Üç dilde çalışmak, aynı fikirlerin bağlamını ve inceliğini yitirmeden farklı okurlara ulaşmasını mümkün kılıyor.

Yazı, zamanla kurum inşasına götürdü. Türkiye’deki Afrikalıları temsil eden kalıcı sivil yapıların eksikliğini görerek, Afrika diasporasının sesini, liderliğini ve temsilini güçlendirmeye adanmış Bizim Afrika’yı kurdu. Ardından diaspora kuruluşlarının, kamu kurumlarının, diplomatların ve üniversitelerin sürekli bir diyalog yürüttüğü Afrika Diasporası Forumu’nu kurdu ve Türkiye’deki Afrika topluluklarının deneyimlerini, katkılarını ve değişen rolünü belgeleyen bir araştırma girişimi olan Afrika Diasporası Durum Raporu’nu başlattı.

Bu girişimlerin yanında, İslam İşbirliği Gençlik Forumu’nda (ICYF) uluslararası gençlik programlarını koordine ediyor; onlarca ülkede hükümetler, üniversiteler, diplomatik temsilcilikler ve sivil toplum kuruluşlarıyla çalışıyor. Bu iş uluslararası iş birliğine dair anlayışını beslese de, asıl odağı Afrika, diasporası ve Türkiye arasındaki uzun vadeli ilişkiyi güçlendiren fikirlerin ve kurumların üretimi olmayı sürdürüyor.

Faroukou Mintoiba

Kurum kurmak için yola çıkmadım. Yazmak için çıktım ve fikirlerin, onları taşıyabilecek kurumlar olmadan nadiren kalıcı olduğunu zamanla anladım.

Kurmayı umduğum şey bilinçli olarak gösterişsiz: Afrika üzerine araştırmanın kıtadan gelen insanlar tarafından üretildiği yerler; Türkiye’deki Afrika diasporasının yalnızca görünürlükle değil, süreklilikle konuştuğu kurumlar; ve Afrika–Türkiye ilişkisini savunuculukla değil, entelektüel bağımsızlıkla belgeleyen bir bilgi birikimi.

Bu iş on yıllarla ölçülüyor ve ben hâlâ başlangıcına yakınım.