Etki

2026 Afrika Diasporası Raporu

2026 Afrika Diasporası Raporu

Kurucu ve Yönetim Kurulu Başkanı, Bizim Afrika — Proje yönetimi ve kurumsal gözetim · Mayıs 2026

Katılım ve etki üzerine bir pilot çalışma — Türkiye'deki Afrika diasporasına dair, topluluk hakkında değil topluluğun kendisi tarafından üretilen ilk kanıta dayalı çalışma.

Türkiye’deki Afrika topluluğu hakkında söylenen hemen her şey veriye değil tahmine dayanıyordu. Afrika–Türkiye ilişkileri yirmi yıl boyunca genişledi — ticaret, diplomasi, eğitim — ama bu ilişkiyi bedeniyle taşıyan insanlar büyük ölçüde belgelenmeden kaldı. Raporun önsözünde denildiği gibi: diaspora çoğu zaman kendisiyle değil, hakkında konuşulan bir özne oldu.

2026 Afrika Diasporası Raporu, Bizim Afrika’nın bu tabloyu değiştirme yönündeki ilk girişimi. Mayıs 2026’da üçüncü Afrika Diasporası Forumu’nda yayımlanan rapor, 25 Afrika ülkesinden 54 katılımcıyla yapılan bir ankete ve derinlemesine görüşmelere dayanıyor; Türk ve uluslararası kurumlardan araştırmacılar ile doktora adaylarından oluşan bir ekip tarafından, Özge Deniz Mehmetoğlu’nun editörlüğünde hazırlandı.

Raporun merkezî bulgusu, varlık ile etki arasındaki açık. Katılımcılar Türk kurumlarıyla etkileşimlerini 5 üzerinden 2,93 olarak değerlendiriyor; yaklaşık üçte ikisi Afrika–Türkiye iş birliği girişimlerine hiç katılmadığını belirtiyor. Bunun nedeni ilgisizlik değil; bilgi akışındaki boşluklar, ağlara sınırlı erişim ve yapılandırılmış giriş noktalarının yokluğu. Etki, diasporanın en yoğun bulunduğu alanda — yükseköğretimde — en zayıf algılanıyor.

Rapor ayrıca gündelik hayatı şekillendiren koşulları belgeliyor: oturma ve çalışma iznine dair hukuki kırılganlık, ekonomik kısıtlar, dil engelleri ve algılanan ayrımcılık. Bunların birbirinden bağımsız değil, birbirini pekiştirerek işlediğini savunuyor. Çok dilli iletişim, oturma ve çalışma yolları, ekonomik ve sağlık istikrarı, kurumsal katılım mekanizmaları, mesleki ağlar, kamusal anlatılar ve iş birliğinde karşılıklılık üzerine politika önerileriyle sona eriyor.

Bu bir pilot çalışma ve bunu açıkça söylüyor. Amacı bir taban ve bir yöntem kurmak: diasporanın Afrika–Türkiye ilişkilerinin demografik bir sonucu değil, etkin bir aktörü olarak anlaşılmasına doğru atılmış ilk adım.